Engelli bireylerin sosyal hayata katılımlarını artırmak ve ulaşım ihtiyaçlarını kolaylaştırmak amacıyla devlet tarafından sağlanan en önemli haklardan biri ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) muafiyetidir. Ancak 2025 ve 2026 yıllarında yapılan mevzuat değişiklikleri, araç alım şartlarını, fiyat limitlerini ve aracı elde tutma sürelerini önemli ölçüde değiştirmiştir.
2026 yılı itibarıyla engelli araç alımında ÖTV muafiyet limiti 2.873.972 TL olarak belirlenmiştir. %90 ve üzeri raporla yapılan hesaplamada, aracın liste fiyatı 1,8’e bölünerek (ÖTV silinip %20 KDV eklenerek) net ödeme tutarı bulunur. Ayrıca yeni düzenleme ile araç satılamazlık süresi 10 yıla çıkarılmıştır.
2026 Yılı ÖTV Muafiyet Limiti Ne Kadar?
Resmî Gazete’de yayımlanan yeniden değerleme oranlarına göre, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olan ÖTV muafiyetli araç üst limiti 2.873.972 TL olarak güncellenmiştir.
- Bu tutar, aracın her şey dahil (vergiler eklenmiş) liste satış fiyatıdır.
- Seçtiğiniz aracın piyasa satış fiyatı bu rakamın 1 TL bile üzerinde olsa, muafiyetten yararlanılamaz.
- Motor hacmi sınırlaması yoktur; tek kriter bu fiyat limitidir.
Kritik Değişiklik: 5 Yıl Değil, Artık 10 Yıl!
Geçmiş yıllarda ÖTV muafiyetiyle alınan araçların satılabilmesi için gereken süre 5 yıldı. Ancak 2025’te yürürlüğe giren yeni düzenleme ile bu süre uzatılmıştır.
- Yeni Kural: ÖTV ödemeden alınan bir aracın, vergisiz satılabilmesi için en az 10 yıl boyunca elde tutulması gerekmektedir.
- 10 yıl dolmadan aracın satılması veya devredilmesi durumunda, başta ödenmeyen ÖTV tutarı devlet tarafından tahsil edilir.
2026 Engelli Araç ÖTV Muafiyeti Hesaplama ve Güncel Limitler
Engelli bireylerin ulaşım haklarını desteklemek amacıyla sağlanan ÖTV muafiyeti, 2026 yılı itibarıyla yeni limitler ve güncellenmiş vergi oranlarıyla (KDV %20) yeniden düzenlendi. Özellikle araç fiyatlarının yükselmesiyle birlikte, yapılacak hesaplamada doğru formülü kullanmak hayati önem taşıyor.
Aşağıda, 2026 yılı için geçerli olan 2.873.972 TL üst limiti ve yeni KDV oranlarına göre hazırlanmış detaylı hesaplama rehberini bulabilirsiniz.
%90 Engelli Araç Hesaplama Örneği 2026
ÖTV muafiyetli fiyatı bulmak için, KDV oranının %18’den %20’ye yükseldiğini unutmamak gerekir. İşte 2.500.000 TL piyasa fiyatına sahip bir araç için doğru hesaplama yöntemi:
1. Aracın Vergisiz (Ham) Fiyatını Bulma
Aracın satış fiyatını, toplam vergi katsayısına (ÖTV x KDV) bölerek net fiyatı buluruz.
Formül: Satış Fiyatı ÷ 2,16
2.500.000 TL ÷ 2,16 = 1.157.407 TL (Vergisiz Ham Fiyat)
2. ÖTV’nin Silinmesi
Normalde ödenmesi gereken %80 oranındaki ÖTV tutarı (yaklaşık 925.925 TL) tamamen silinir.
ÖTV Tutarı: 0 TL
3. KDV Hesaplanması (%20)
Engelli muafiyetinde KDV, ÖTV eklenmemiş ham fiyat üzerinden hesaplanır.
1.157.407 TL x %20 = 231.481 TL
4. Sonuç: Ödenecek Tutar
Ham fiyat ile hesaplanan KDV toplanır.
1.157.407 TL + 231.481 TL = 1.388.888 TL
Eğer alacağınız araç %80 ÖTV dilimindeyse (piyasadaki limit altı araçların çoğu bu şekildedir), liste fiyatını 1,8‘e bölerek ödeyeceğiniz tutarı hızlıca bulabilirsiniz.Örnek: 2.500.000 / 1,8 = 1.388.888 TL
Engelli Araç Fiyat Karşılaştırma Tablosu
| Harcama Kalemi | Normal Vatandaş | Engelli Muafiyetli |
|---|---|---|
| Aracın Ham Fiyatı | 1.157.407 TL | 1.157.407 TL |
| ÖTV (%80) | 925.925 TL | 0 TL (Muaf) |
| KDV (%20) | 416.668 TL | 231.481 TL |
| TOPLAM FİYAT | 2.500.000 TL | 1.388.888 TL |
2026 Yılında Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Limit Sınırı: Aracın her şey dahil satış fiyatı 2.873.972 TL‘yi 1 TL dahi geçemez. Fark ödenerek limit üstü araç alınamaz.
- 10 Yıl Kuralı: 2025 yılında yapılan düzenleme ile aracın satılamazlık şerhi 5 yıldan 10 yıla çıkarılmıştır.
- Rapor Türü: %90 altı engellilerde “Hareket ettirici aksamda özel tertibat kullanması gerekir” ibaresi zorunludur.
Kimler ÖTV’siz Araç Alabilir? (2026 Şartları)
Mevzuata göre iki ana grup muafiyetten yararlanabilir:
1. %90 ve Üzeri Engelli Oranına Sahip Bireyler
- Engel türüne bakılmaksızın (zihinsel, fiziksel, görme vb.) rapor oranı %90 ve üzerinde olanlar doğrudan faydalanabilir.
- Bu kişilerin araç kullanması zorunlu değildir. Aracı engelli bireyin 1. derece yakınları (anne, baba, eş, çocuk, kardeş vb.) kullanabilir.
- Araçta özel tertibat (donanım değişikliği) yapılmasına gerek yoktur.
2. %90’ın Altında Engelli Oranına Sahip Bireyler (Ortopedik Engel)
- Sadece ortopedik engeli bulunanlar bu gruptadır.
- Raporda mutlaka “Sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir” ibaresi bulunmalıdır.
- Araçta, kişinin engeline uygun (gaz, fren, debriyaj veya vites kolunda) özel teknik değişiklikler yapılmalıdır.
- Bu araçları sadece engelli bireyin kendisi (veya aynı engele sahip başka bir kişi) kullanabilir; yakınları kullanamaz.
%90 Engelli Araç Alımı İçin Gerekli Belgeler
Araç alım sürecinde bayiye ve vergi dairesine sunulması gereken güncel evraklar şunlardır:
- Engelli Sağlık Kurulu Raporu: Tam teşekküllü hastaneden alınmış, engel oranını ve gerekiyorsa tertibat kodlarını içeren rapor.
- Kimlik / Nüfus Cüzdanı: Engelli bireyin kimliği.
- Özel Tertibat Raporu: (Sadece %90 altı ortopedik engelliler için) Aracın teknik donanımına dair uygunluk belgesi.
- Vergi Dairesi Başvurusu: Muafiyet talep dilekçesi (Genellikle bayi aracılığıyla yürütülür).
Sıkça Sorulan Sorular
%90 engelli raporu ile ÖTV muafiyetinden nasıl yararlanılır?
Engel oranı %90 ve üzerinde olan vatandaşlar, herhangi bir özel tertibat şartı aranmaksızın sıfır araç alımlarında %100 ÖTV muafiyetinden yararlanabilirler. Bu hak için tam teşekküllü bir devlet hastanesinden alınmış, engel oranını resmi olarak belgeleyen sağlık kurulu raporu yeterlidir.
2026 yılı için engelli araç alımı üst limiti ne kadardır?
01.01.2026 tarihinden itibaren geçerli olan düzenlemeye göre; motor hacmine bakılmaksızın, vergiler dahil satış fiyatı 2.873.972 TL‘nin altında olan araçlar ÖTV muafiyeti kapsamında satın alınabilir.
%90 engelli raporuyla alınan aracı kimler kullanabilir?
Rapor oranı %90 ve üzeri olan bireylerin araç kullanması gerekmemektedir. Bu araçlar; araç sahibinin eşi, birinci dereceden üçüncü dereceye kadar (dahil) kan ve sıhri hısımları veya noter huzurunda iş akdi yapılmış resmi bir şoför tarafından kullanılabilir. Toplamda ruhsata 3 isim kaydettirilebilmektedir.
ÖTV muafiyetli araç alımında “Yerlilik Şartı” nedir?
2026 yılı itibarıyla uygulanmaya başlanan yeni düzenlemeye göre, ÖTV istisnasından yararlanılacak aracın en az %40 yerlilik oranına sahip olması şartı aranmaktadır. Bu şartı sağlamayan ithal modeller muafiyet kapsamı dışında kalabilmektedir.
Engelli araç alımında MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) ödenir mi?
Hayır. ÖTV muafiyeti ile araç alan tüm engelli bireyler aynı zamanda MTV istisnasından da yararlanır. %90 ve üzeri engel raporu olanlar için rapor yeterliyken; %90 altı orana sahip olanların MTV muafiyeti için araçta özel tertibat bulunduğunu belgeleyen tescil belgesiyle vergi dairesine başvurması gerekir.
ÖTV muafiyetli alınan araç ne zaman satılabilir?
Engelli raporuyla ÖTV’siz olarak satın alınan bir aracın, vergi ödemeden satılabilmesi için tescil tarihinden itibaren 10 yıl geçmesi gerekmektedir. 10 yıldan önce satılmak istenirse, alım esnasında ödenmeyen ÖTV tutarının vergi dairesine geri ödenmesi şarttır.
Zihinsel engelli bireyler adına araç alımı nasıl yapılır?
Eğer araç üzerine alınacak kişi 18 yaşından büyük ve zihinsel engelli ise, mahkemeden alınmış bir vasi kararı gereklidir. Ayrıca ek karar (araç alımına izin veren mahkeme kararı) alınması da sürecin bir parçasıdır.
18 yaş altı engelli çocuğu olanlar (ÇÖZGER) yararlanabilir mi?
Evet, ÇÖZGER raporunda “Özel Gereksinimi Vardır” (ÖGV) ibareleri yer alıyorsa ve gerekli oranlar sağlanıyorsa velisi adına işlem yapılabilir.
Aracı aldıktan 3 yıl sonra satarsam ne olur?
10 yıl şartı dolmadığı için, alırken ödemediğiniz tüm ÖTV tutarını devlete geri ödemek zorunda kalırsınız.
3.000.000 TL’lik bir araç alıp farkını ödesem olur mu?
Hayır. Devletin belirlediği 2.873.972 TL (2026) limiti kesin sınırdır. Bu fiyatın üzerindeki hiçbir araç, farkı ödenerek dahi olsa muafiyet kapsamına girmez.
2026 yılı, engelli araç alımlarında limitin yükseldiği ancak “elde tutma süresinin” 10 yıla çıktığı yeni bir dönemdir. Hakkınızdan yararlanmadan önce raporunuzun güncelliğini kontrol etmeyi ve bütçenize uygun, limit dahilindeki araçları bayilerden sorgulamayı unutmayın.
